Fang reliekfiguur (Byeri; Fang KKD 20260712)
Auteur: Alex Dorn, Kegel, Konietzko & Dorn
Het beeld werd waarschijnlijk rond 1890-1891 verworven door Gustav Pahl, die destijds douanebeambte was in Kameroen. Het kwam pas in 1913 in het Linden Museum terecht, wat erop wijst dat het al geruime tijd in Pahls persoonlijke bezit was.
Het object is verbonden met een duidelijk gedocumenteerde koloniaal-historische context door Pahls nauwe persoonlijke relatie met Rudolf Duala Manga Bell. Bell was de latere koning van de Duala en een van de meest prominente figuren van het antikoloniale verzet in Kameroen. Op verzoek van Bells familie nam Pahl de jonge Rudolf mee naar Duitsland en hielp hij bij zijn opleiding in Europa. Manga Bell woonde vervolgens bij families uit Pahls eigen sociale kring en studeerde later rechten voordat hij terugkeerde naar Kameroen. Aanvankelijk steunde hij het Duitse koloniale bestuur, maar uiteindelijk zette hij de instrumenten van het Europees recht in tegen de onteigening en het verlies van land van zijn volk. Hij werd in 1914 geëxecuteerd na een politiek schijnproces. Het beeld is daarom niet alleen een vroeg Fang-object met een uitzonderlijke herkomst, maar ook een stille historische getuigenis van deze koloniale verwikkelingen.
Tegelijkertijd behoort het beeld tot een relatief kleine en duidelijk afgebakende verzamelcontext binnen de geschiedenis van Duitse museumcollecties uit de koloniale tijd. Statistische analyses van het Linden Museum tonen aan dat slechts een klein percentage van de collectie afkomstig is van administratieve ambtenaren en burgerpersoneel uit de koloniale tijd, en niet van militaire campagnes, strafexpedities of directe koloniale inbeslagname. Dit beeld behoort tot deze kleinere groep.
Het oppervlak was kennelijk al in een zeer vroeg stadium grotendeels ontdaan van zijn rituele patina – vermoedelijk in Afrika of kort na aankomst in Europa. Historische foto’s van het Linden Museum tonen het beeld al in deze staat. Niettemin zijn er nog kleine sporen van oudere oppervlaktelagen zichtbaar. Bij hogere temperaturen komen er soms lichte olieachtige resten uit het hout tevoorschijn.
Ngumba of Ntumu, midden tot eind 19e eeuw, Zuidoost-Kameroen, Kribi 1890. Hout, sporen van patina, 43 cm. Marktdebuut: 2026. Historische foto: beschikbaar.
Provenance: Gustav Pahl, Kameroen, ca. 1890 / Linden Museum Stuttgart, inv. nr. 86387 (verwerving 1913) / geruild met Jan Lüders, 17 juni 1969 / Boris Kegel-Konietzko, Hamburg / Dieter Blume, Braunschweig
Price on request.
