Op 5 mei overleed Steven van de Raadt. Steven heeft samen met zijn vrouw Kathy van der Pas veel voor de Vereniging Vrienden Etnografica – nu Tribal Art Community – betekend. Steven heeft zich lang voor de VVE/TAC ingezet, onder andere veertien jaar als bestuurslid en als redactielid van het kwartaalblad dat de vereniging heeft uitgegeven.
Steven was opgeleid als bouwkundig ingenieur en bedrijfskundige en had een sterke belangstelling voor sociologie en antropologie. Van 1975 tot 1987 werkte hij als Universitair Hoofddocent aan het Interuniversitair Instituut voor onderzoek van Normen en Waarden (INW), dat in de jaren zestig en zeventig in Rotterdam onderzoek verrichtte naar spanningen binnen de maatschappij. Samen met Kathy ondernam hij jaarlijks een reis naar Afrika, voornamelijk naar Kameroen en met haar begon hij in 1990 de galerie in Afrikaanse kunst in Rotterdam – Delfshaven.
Steven en Kathy maakten vele jaren achtereen reizen naar Kameroen, waarbij ze ook inkopen deden voor hun galerie. Hier werden onder meer veel sieraden gekocht. Bij elk bezoek aan Kameroen maakten ze een dubbelportret van zichzelf in traditionele kledij. Van deze foto lieten ze kaarten drukken die ze voorafgaand aan elk nieuw bezoek naar hun klanten stuurden. “We gaan er even tussenuit om ons vertrouwde Kameroen te bezoeken.”
Kathy (staand) en Steven (vermoedelijk gehurkt temidden van de groep mensen om hem heen, tijdens één van hun reizen.
Steven vertelde me ooit vol trots dat hij zelf officieel een Bamum was geworden nadat hij volgens de traditionele rituelen tot deze bevolkingsgroep was ingewijd. Enige tijd na zo’n Kameroenreis volgde dan een verkoopexpositie in de galerie. De openingsfeestjes waren altijd geanimeerd, met hapjes en drankjes op de centrale ronde tafel waar ook onverwachte en leuke ontmoetingen met andere verzamelaars plaatsvonden. Kathy zorgde er altijd voor dat elke bezoeker aandacht kreeg en Steven was de causeur die smakelijke verhalen vertelde.
Als galeriehouders bouwden ze met velen van ons een vaste relatie op, zo ook met onder meer prominent jurist, kunstverzamelaar en VVE-lid Piet Sanders. Sanders heeft zijn collectie later geschonken aan het Wereldmuseum Rotterdam. De schrijver en dichter Hans Warren was ook regelmatig te gast bij Steven en Kathy. Warren verwijst hiernaar in zijn één van zijn geheime dagboeken.
Klik hier voor een uitgebreide beschrijving van het bezoek van Hans Warren en zijn partner Mario Molenaar aan de galerie.
Steven en Kathy werden in 1996 lid van de VVE, en al snel trad Steven toe tot het bestuur. In de galerie was naast hun eigen bibliotheek die altijd open stond voor bezoekers, decennialang ook de bibliotheek van de VVE – een nalatenschap van Richard van Gunkel – gehuisvest. Steven was een oprechte liefhebber van Afrikaanse kunst en de boeken daarover. Het deed hem dan ook moeite om afstand te doen van deze boekencollectie toen de (inmiddels tot TAC omgedoopte) VVE besloot om de bibliotheek op te heffen. Ook de dreigende teloorgang van het Wereldmuseum in Rotterdam en de daadwerkelijke neergang van het Afrika Museum trok hij zich zeer aan.
Samen met Kathy was Steven gastcurator van een groot aantal exposities, onder meer in de Kunsthal in Rotterdam (Gegoten en Gesmeed, 1995) en in het Gemeentemuseum Den Haag, ter gelegenheid van 300 jaar handelsbetrekkingen tussen Ghana en Nederland (2001 – 2002).
Steven was een bevlogen liefhebber van afrikaanse kunst en van Afrika. Voor wie het verhaal van henzelf wil lezen: klik hier. Wij wensen Kathy veel sterkte.
Persoonlijke herinneringen: Gerbrand Luttik.
Toen ik eind 1970 mijn eerste advertentie in De Telegraaf zette waarin ik Afrikaanse kunst aanbood, was Steven één van de eersten die op deze advertentie reageerde. Hij was toen al een beginnende verzamelaar en we werden al snel goede maatjes. Steven was een afgestudeerde HTS-er bouwkunde, min of meer om zijn vader, een belangrije aannemer, een plezier te doen, want het werd mij al snel duidelijk, dat zijn hart heel wat anders wilde. Omdat galeriehouder Henk Kauw uit Amsterdam zijn zaak ter overname aanbood, dachten wij zelfs om deze zaak samen over te nemen wat uiteindelijk niet is doorgegaan.
In 1990 had ik om mijn Galerie in Amsterdam draaiende te houden een financiële injectie nodig en vond Steven bereid in te stappen. Wij besloten samen een reis naar West-Afrika te maken waar we Mali, Bourkina Faso en Ivoorkust bezochten. Vervolgens besloten we ook een reis naar Amerika te maken waar ik een flink aantal belangrijke contacten had. Uiteindelijk heeft Steven besloten zelf een Galerie te openen.
Persoonlijke herinneringen: Jos Weerts
Kathy en Steven hebben mij op weg geholpen in de wereld van de traditionele Afrikaanse kunst. Ik herinner mij goed het eerste bezoek dat mijn vrouw en ik aan hun galerie brachten, daartoe aangemoedigd door een advertentie in het tijdschrift African Arts. Ik was onder de indruk van hun bibliotheek en Steven bood mij de syllabus aan van Marie-Louise Bastin voor de collegecyclus aan de Université Libre de Bruxelles, Introduction aux Arts d’Afrique Noir, uit 1987, een naslagwerk dat ik nog steeds regelmatig gebruik.
Mijn vrouw viel voor deze bronzen luipaardengroep van de Abron (Akan) uit Ghana.18de eeuw, h 9,5, l 12,5 b 7,5 cm. Het was de tijd dat wij wel eens spontaan iets kochten, maar ik mocht hem niet meenemen. Het stuk moest eerst nog naar de tentoonstelling in de Kunsthal. Uiteraard vond ik dat geen bezwaar. Sindsdien zijn deze luipaarden een vaste waarde in ons huis. Maar ik zoek nog steeds naar de betekenis: drie luipaarden die samen een lam of een schaap in hun bek hebben. Als je samenwerkt, heb je altijd eten? Of is het lam weerloos als de machtigen samenwerken?
